Achteraf betalen wordt krediet: wat verandert er en wanneer?

Bij het afrekenen in een webshop is het één klik: “Betaal over 30 dagen” of “Betaal in 3 termijnen”. Het voelt niet als lenen: geen bank, geen rente, geen gedoe. Toch gaat de wet dat anders zien. Volgens nieuwe Europese regels die vanaf 20 november 2026 gelden, valt achteraf betalen via een aanbieder als Klarna, Riverty of in3 onder consumentenkrediet, ook als het rentevrij is. Een week later is het Black Friday, en daarna volgen Sinterklaas en Kerst: de weken waarin Nederlanders het vaakst achteraf betalen.

Hoe groot die stapel bij jou wordt, zie je direct in de planner. De voorbeeldaankopen kun je aanpassen of verwijderen.

Wat verandert er: achteraf betalen wordt consumentenkrediet

Tot nu toe viel achteraf betalen grotendeels buiten de regels voor lenen. Rentevrije, kortlopende kredieten waren uitgezonderd, en daar maakten aanbieders als Klarna, Riverty en in3 gebruik van. De herziene Europese richtlijn voor consumentenkrediet haalt die uitzondering weg. Voor jou als koper betekent dat:

• Het bedrag maakt niet meer uit. Ook een aankoop van €50 die je via een externe aanbieder achteraf betaalt, is krediet.
• De aanbieder is je kredietverstrekker, niet de webshop. Bij die aanbieder sta je in het krijt, en met die partij regel je problemen met betalen.
• De aanbieder moet toetsen of je het kunt betalen en daarvoor bij elk bedrag het BKR raadplegen. Goedkeuring op basis van alleen je e-mailadres en postcode is dan niet meer genoeg.
• Je krijgt vooraf informatie over het bedrag, de termijnen en wat het kost als je te laat betaalt.
• Onder de 18 mag het niet meer. Aanbieders moeten je leeftijd controleren.
• De aanbieder heeft een vergunning van de AFM nodig en valt onder toezicht.

Geldt het al vanaf 20 november? De stand van de Nederlandse wet

De Europese richtlijn geldt in alle EU-landen vanaf 20 november 2026. Maar een Europese richtlijn werkt in Nederland pas echt door als de Nederlandse wet is aangepast, en daar is het proces nog niet klaar:

Wat betekent dat voor jou? Reken er niet op dat alles op 20 november ineens anders is bij het afrekenen. De AFM neemt al vergunningsaanvragen in behandeling, maar een vergunning gaat pas in als de Nederlandse wet geldt. Grote aanbieders bereiden zich voor en kunnen hun checks al eerder aanscherpen. Het kan dus gebeuren dat je deze Black Friday een extra vraag krijgt of wordt afgewezen, terwijl de wet formeel nog niet is ingegaan.

Aankopen die je al met achteraf betalen hebt gedaan, vallen onder de regels die golden toen je de overeenkomst sloot.

Wanneer is achteraf betalen géén krediet?

Niet elke betaling achteraf wordt krediet. Er is een uitzondering voor uitstel dat de webshop zelf geeft, zonder een externe aanbieder, en zonder rente of kosten. Voor een kleine webshop (mkb) geldt dat bij betaling binnen 50 dagen, voor een grote webshop alleen binnen 14 dagen.

Hoe de webshop de betaalmethode noemt, maakt niet uit. Het gaat om wie je het geld schuldig bent, hoe lang je de tijd krijgt en of er kosten zijn.

BKR-check bij elk bedrag: wat betekent dat voor je hypotheek?

Tot nu toe hoefde een kredietverstrekker het BKR pas te raadplegen bij kredieten boven de €250. Die grens verdwijnt voor de check: bij elk krediet, ook een achteraf betaling van €40, moet de aanbieder het BKR raadplegen. Voor de registratie blijft de grens van €250 en een looptijd langer dan een maand bestaan. Hoe achteraf betalen precies wordt geregistreerd, wordt nog uitgewerkt.

Voor wie een huis wil kopen, zijn twee dingen belangrijk:

• De berekening van je maximale hypotheek verandert niet. Eén aankoop die je achteraf betaalt, verlaagt je hypotheek niet automatisch.
• Een geregistreerd krediet telt wel mee. Een lopend krediet telt bij een hypotheekaanvraag mee als 2% van het bedrag per maand, en een achterstand met een negatieve codering kan een aanvraag blokkeren.

De decemberstapel: Black Friday, Sinterklaas en Kerst betaal je in januari

Eén keer achteraf betalen is meestal geen probleem. Het misgaat als er meerdere tegelijk lopen. Elke betaling lijkt klein, maar samen vormen ze een bedrag waar je in januari niet op rekende. Dit is het voorbeeld uit de planner hierboven:

Geen van deze aankopen kostte rente. Toch moet dit huishouden in januari €920 extra vinden. En januari is al een dure maand: je eigen risico van de zorgverzekering begint opnieuw, premies gaan vaak omhoog en het salaris van december komt vaak al vóór de kerst binnen, waardoor de periode tot de januaribetaling lang voelt.

Niet op tijd betaald: incassokosten en zwarte lijsten

Achteraf betalen is een schuld met een vervaldatum. Betaal je niet op tijd, dan loopt het meestal zo:

1. Herinnering van de aanbieder, soms al met herinneringskosten.
2. Aanmaning met 14 dagen betaaltermijn (de “veertiendagenbrief”). Pas daarna mogen incassokosten worden berekend.
3. Incassokosten: wettelijk 15% over de eerste €2.500, met een minimum van €40. Bij een openstaand bedrag van €150 betaal je dus €40 extra, ruim een kwart van het bedrag.
4. Incassobureau en, bij een geregistreerd krediet met een flinke achterstand, een negatieve codering bij het BKR die tot vijf jaar zichtbaar blijft.

Daarnaast bestaan er commerciële zwarte lijsten, zoals die van Focum en EDR Credit Services. Webshops, energiebedrijven en verzekeraars gebruiken die om te beoordelen of je achteraf mag betalen of een contract krijgt. Je wordt niet altijd geïnformeerd als je erop staat. Word je steeds afgewezen voor achteraf betalen, vraag dan je gegevens op via de website van die organisaties, en bij het BKR gratis via mijnbkr.nl.

De nieuwe regels verplichten aanbieders om bij betalingsproblemen eerst redelijke oplossingen te bieden, zoals uitstel of een betalingsregeling, voordat ze gaan invorderen. Weet je dat je niet op tijd kunt betalen, neem dan vóór de vervaldatum contact op, niet erna.

Checklist vóór Black Friday

1. Tel al je lopende achteraf betalingen op en zet de vervaldata in je agenda. Gebruik daarvoor de planner bovenaan deze pagina.
2. Kijk wie je kredietverstrekker is: de webshop of een externe aanbieder?
3. Lees wat te laat betalen kost, niet alleen “0% rente”.
4. Stuur je iets terug? Meld de retour ook bij de aanbieder en controleer of de betaling is aangepast of gepauzeerd. Anders loopt de termijn gewoon door.
5. Betaal alleen achteraf wat je vandaag ook zou kunnen betalen. Achteraf betalen is bedoeld om een paar dagen tot je salaris te overbruggen, niet om iets te kopen waarvoor je het geld niet hebt.

Heb je al meerdere kleine schulden die zich opstapelen? Lees dan wat er bij een minilening komt kijken voordat je die gebruikt om ze af te lossen. Bijna altijd is een betalingsregeling goedkoper.

Veelgestelde vragen over achteraf betalen

Is achteraf betalen met Klarna een lening?

Volgens de nieuwe Europese regels wel, als een externe aanbieder zoals Klarna de betaling voor je voorschiet. Dat geldt ook als het rentevrij is. In Nederland gaat dat in zodra de implementatiewet geldt; de datum wordt bij koninklijk besluit vastgesteld.

Komt achteraf betalen bij het BKR?

De aanbieder moet straks bij elk bedrag het BKR raadplegen. Registratie geldt voor kredieten boven de €250 met een looptijd langer dan een maand; hoe dat voor achteraf betalen precies wordt uitgewerkt, is nog niet bekend. Achterstanden kunnen wel tot een registratie leiden.

Gelden de nieuwe regels ook voor aankopen van vóór 20 november?

Nee. Aankopen die je al met achteraf betalen hebt gedaan, vallen onder de regels die golden toen je de overeenkomst sloot.

Kan ik achteraf betalen als ik jonger ben dan 18?

Nee. Onder de nieuwe regels moeten aanbieders controleren dat je minimaal 18 bent voordat je achteraf mag betalen.

Telt achteraf betalen mee voor mijn hypotheek?

Eén aankoop verlaagt je maximale hypotheek niet automatisch. Een geregistreerd krediet telt wel mee, en veel adviseurs zien termijnbetalingen op je bankafschriften. Ga je binnenkort een hypotheek aanvragen, betaal grote aankopen dan liever direct.

Wat gebeurt er met mijn betaling als ik iets terugstuur?

De betaling moet worden aangepast of geannuleerd, maar dat gebeurt niet altijd automatisch. Meld de retour bij de aanbieder en controleer of de vervaldatum is gepauzeerd, zodat je geen herinneringskosten krijgt.

Bronnen

• Eerste Kamer: Implementatiewet herziene richtlijn consumentenkrediet (36.924)
• AFM: herziene richtlijn consumentenkrediet, vergunning aanvragen
• Keurmerk.info: achteraf betalen, nieuwe regels vanaf november 2026
• Radar (AVROTROS): achteraf betalen, vooraf geblokkeerd